ویروس

ویروس ها

ویروسها یکی از کوچکترین عوامل بیماری زا در جانداران هستند. جالب است بدانید که ویروس ها را جزو جانداران طبقه بندی نمیکنند و این موجودات به هیچکدام از چهار سلسله ی جانداران (جانوران،گیاهان،قارچها، آغازیان، باکتریها) تعلق ندارند. این عامل بیماری زا فقط در سلول‌های زنده یک ارگانیسم تکثیر می‌شود و می‌توانند انواع شکل‌های حیات را، از حیوانات و گیاهان گرفته تا میکروارگانیسم‌ها، از جمله باکتری‌ها را آلوده کنند.

همانطور که گفتیم ویروس ارگانیسم زنده نیست، بلکه قطعه‌ای از نوکلئیک اسید است که درون یک پوشش پروتئینی به نام کپسید محصور شده‌است. ویروس‌ها از باکتری‌ها بسیار کوچکتر هستند و فقط با میکروسکوپ الکترونی قابل مشاهده‌اند. اندازه آنها بین 200 تا 300 نانومتراست.                                                                                                  

کشف ویروس ها

در پایان سدهٔ ۱۹ میلادی دانشمندان به دنبال یافتن عامل بیماری موزائیک تنباکو بودند. دیمیتری ایوانفسکی درسال۱۸۵۸ توانست قابل انتقال بودن عامل بیماری موزانیک توتون را ثابت کند. او پس از عبور دادن عصارهٔ برگ‌های گیاه عفونت زده از صافی غیرقابل عبور برای باکتری‌ها، آن را برروی برگ‌های گیاه سالم توتون پخش کرد و بیماری موزانیک توتون را انتقال داده وباعث ایجاد بیماری درگیاه سالم شد. آنان دریافتند که از گیاه آلوده مولدی قادر است که گیاهان سالم را بیمار کند؛ بنابراین عامل بیماری هرچه که بود از باکتری‌ها بسیار کوچکتر بود. در سال ۱۹۳۵ زیست‌شناسی به نام وندل استنلی توانست ویروس موزائیک تنباکو را تخلیص کند. ویروس خالص شده اگر چه به شکل بلور بود اما باز هم می‌توانست گیاهان سالم را بیمار کند.

ویژگی های کلی یک ویروس

ویروس با استفاده از امکانات سلولی میزبان تکثیر می‌شود و فعالیت اصلی یاخته‌های میزبان را مختل می‌کند. ویروس‌ها بسیاری از جانوران و گیاهان و باکتری‌ها را مبتلا می‌کنند اما فقط برخی از آن‌ها انسان را بیمار می‌کند. ویروس‌ها تنها در محیط خنثی در سلول‌های زنده تکثیر می‌شوند و در محیط خارج از آن تکثیر نمیشوند همچنین ویروس‌ها رشد نمی‌کنند، حالت هومئوستازی ندارند و به دلیل نداشتن آنزیم‌های اصلی، واکنش‌های متابولیسمی در آن‌ها رخ نمی‌دهد. فقط دو آنزیم در آن‌ها یافت می‌شود.(آنزیم اِی-تی-پی و آنزیم  رو نوشت بردار معکوس)

جالب است که در دههٔ گذشته تحولات ویروس‌شناسی شروع به فاش کردن اطلاعاتی کرده‌است که نشان می‌دهد ویروس‌ها ممکن است موجود زنده باشند! یکی از این اکتشافات -می‌می ویروس‌ها- بودند؛ ویروس‌های غول پیکری با کتابخانه‌های ژنومی (اطلاعات وراثتی) بزرگی که حتی از برخی از باکتری‌ها نیز بزرگتر بودند. برخی از این غول‌ها دارای ژن‌های پروتئینه‌ای هستند که برای ساخت یک ویروس جدید لازم و ضروری هستند. بر اساس این موضوع، ناشناخته ماندن این قضیه دلیلی بر قرار دادن آن ویروس‌ها در طبقه‌بندی موجودات غیر زنده است.

ویروس ها در طی زمانی که هنوز در درون یک سلول آلوده (میزبان) قرار نگرفته، یا در حال آلوده کردن یک سلول نیستند، به شکل ذرات مستقل یک ویروس یا ویرون وجود دارند که وجودشان عبارت است از: ماده ژنتیکی، یعنی مولکول‌هایی طولانی که کدی برای تشکیل ساختار پروتئین‌هایی هستند که ویروس با آنها عمل می‌کند،  یک پوشش پروتئینی، که کپسید نام دارد، که مادهٔ ژنتیکی را احاطه کرده و از آن محافظت می‌کند؛ و در برخی موارد یک غلاف خارجی از لیپیدها.

شکل و قیافه‌های این ذرات ویروس از فرم‌های سادهٔ مارپیچ و بیست‌وجهی گرفته تا ساختارهای پیچیده‌تر متغیراست.ویروس‌ها ممکن است کروی، مارپیچی یا چند وجهی باشند. یک ویژگی مخصوص ویروس‌های جانوری این است که یک پوششی از جنس غشای سلولی (پروتئین، لیپید و گلیکو پروتئین) دارند. این پوشش را از میزبان قبلی خود بدست می‌آورند. ویروس‌هایی که به باکتری‌ها حمله می‌کنند، باکتریوفاژ نام دارند که از سایر ویروس‌های گیاهی و جانوری پیچیده ترند. این بدان علت است که شامل دو پوشش چند وجهی (به عنوان کپسید) و پوشش مارپیچی (به عنوان دم) می‌باشند.

قبلی «
بعدی »

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

تمامی حقوق برای وبسایت جورمگ محفوظ است.